Facebook   Twitter
 
Հաղթահարելով վրաց-աբխազական պատերազմի հետևանքով առաջացած դժվարությունները

Հաղթահարելով վրաց-աբխազական պատերազմի հետևանքով առաջացած դժվարությունները

19 Հունիսի 2017 - 17:45
Կովկասյան տարածաշրջանում 1990-ականների սկզբի արյունալի իրադարձություններից մեկը վրաց-աբխազական պատերազմն էր:
1992-93 թվականների պատերազմից հետո Աբխազիան հռչակում է իր անկախությունը, սակայն մինչ օրս Աբխազիայի անկախությունը ճանաչել են միայն Ռուսաստանը, Նիկարագուան, Վենեսուելան, Նաուրուն և Վանուատուն, ինչպես նաև մասամբ ճանաչված Հարավային Օսիան և չճանաչված Մերձդնեստրի Մոլդովական Հանրապետությունը։

Ինչպես բոլոր պատերազմերը, այս պատերազմը նույնպես ուղեկցվել է էթնիկ զտումներով, սպանություններով և զանգվածային տեղահանումներով։ Ներկայումս այս շենքում բնակվում է 24 ընտանիք Աբխազիայից բռնի տեղահանվածների մի մասը բնակություն է հաստատել Վրաստանի Ծխալտուբո քաղաքի նախկին հյուրանոցների և առողջարանների շենքերում։ Պատերազմի ավարտից անցել է 24 տարի, սակայն շուրջ 1200 ընտանիքներ դեռ ապրում են այդ շինություններում։

Շենքերը գտնվում են անմխիթար պայմաններում՝ խոնավ պատեր, կոտրված լուսամուտներ, մութ ու ցուրտ միջանցքներ, կաթող առաստաղներ։ Չնայած այս ծանր պայմաններին, մարդիկ շարունակում են ապրել ու հույսով սպասել, որ մի օր ամեն ինչ լավ է լինելու։ Շուրջ 25 տարի նման պայմաններում է ապրում 40 տարեկան Մարիաննան։ Նա բնակվում է կիսաքանդ շինության մեջ գտնվող 2 սենյականոց բնակարանում երկու երեխաների և փոքրիկ թոռնուհու հետ, ով առողջական խնդիրներ ունի։ Նույն շինության մութ ու նեղ միջանցքի մյուս կողմում տեղակայված փոքրիկ սենյակում են բնակվում Մարիաննայի ծնողները, որի մի պատը ամբողջությամբ պատված էր վերևի հարկից հոսող ջրով։ Թեև բազմիցս դիմել են պատկան մարմիններին, սակայն խնդիրը չի լուծվել։

Խոսակցության ընթացքում դժվարությամբ զսպելով արցունքները՝ Մարիաննան նեղսրտում է. «Կյանքը այստեղ շատ դժվար է, ոչ ոք չի օգնում մեզ, միայն մահվան դեպքում են օգնում, բայց լինում է դա էլ չեն անում։ Յուրաքանչյուրիս պետությունը ամսական տրամադրում է 45 վրացական լարի (մոտ 8500 դրամ), սակայն դա բավարար չէ առօրյա խնդիրները և կարիքները հոգալու համար»։

Ֆինանսական խնդիրները լուծելու համար Մարիաննան արտագնա աշխատանքի է մեկնում Թուրքիա, ու միայն դրանով է կարողանում հոգալ ապրուսի միջոցներ իր, երեխաների և ծնողների համար։ Կենցաղային պայմանները ծանր են, բայց Մարիաննան և նրա ծնողները բնակավայրը փոխելու ցանկություն չունեն։ «Մեկ անգամ արդեն ստիպված ենք եղել թողնել մեր տունը, հիմա արդեն ծեր ենք ու չենք ուզում նորից սկսել ամեն ինչ»,-ասում է 69 տարեկան տիկին Նադեժդան։

Այլ իրավիճակ է Գալի շրջանում, որը Աբխազիայի Հանրապետության վարչական միավոր է։ Գալի շրջանը միակն է Աբխազիայում, որտեղ բնակչության մեծամասնությունը էթնիկ վրացիներ են։ Չնայած սրան ղեկավարող մարմինները էթնիկ աբխազներ են, որոնց կողմից միշտ առկա են ճնշումներ ու խտրականության դրսևորումներ էթնիկ վրացիների նկատմամբ։ Իսկ 2008 թվականի ռուս-վրացական պատերազմից հետո իրավիճակը վատթարացել է։ Հիմնական խնդիրը անձնագրերի տրամադրման հետ կապված խնդիրն է. վերջին մի քանի տարիներին դադարեցվել է բնակիչներին ռուսական անձնագրերի տրամադրումը։

Գալիի բնակչության մի մասը չունի ռուսական անձնագիր, որի միջոցով կարող է հատել Աբխազիայի սահմանը։ Սա իր հերթին խախտում է ազատ տեղաշարժի ազատությունը։ Գալի բնակչության մեծ մասը հիմնական կապը պահում է Վրաստանի հետ. կրթություն ստանալու կամ բուժման համար նախընտրում են գնալ Թբիլիսի։ Ազատ տեղաշարժի սահմանափակումը որպես հիմնական խնդիր է տեսնում Մայան։ «Պետք է սահմանները բացել և ազատություն տալ մարդկանց»,-նշում է նա։ Մայան ազգությամբ վրացի է, 26 տարեկան։ 1992 թվականին՝ պատերազմը սկսվելու պես, ընտանիքով տեղափոխվել է Վրաստանի Զուգդիդի քաղաք։ Պատերազի ավարտից հետո հետ են վերադարձել հայրական տուն։ Դպրոցը ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Թբիլիսիում։

Չորս տարի սովորելուց հետո նորից վերադարձել է Գալի և ներկայում ապրում է ծնողների հետ միասին։ 2017 թվականին Մայան քրոջ հետ հիմնել է «Ինտելեկտուալների ակումբ»՝ տեղի երեխաների և երիտասարդների համար։ Նախագիծը նոր է, դեռ ֆինանսավորում չունեն, բայց որոշ երեխաներ արդեն իսկ ակումբի անդամ են և անգլերեն են սովորում։ «Խնդիրներն ու դժվարությունները շատ են, աշխատատեղեր չկան, բայց եթե մարդ ցանկություն ունի, և՛ դժվարությունները կհաղթահարի, և՛ աշխատանք կգտնի»,- խոսելով առօրյա հոգսերից և խնդիրներից՝ ժպտալով ասում է Մայան։ Պատերազմի պատճառով հազարավոր մարդկանց նման 1993 թվականին Գուրանդայի ընտանիքը ևս ստիպված է լինում թողնել ամեն ինչ և գտնել ավելի ապահով վայր։

25 տարեկան Գուրանդայի ընտանիքը Սուխումից տեղափոխվում է Վրաստանի Սենակի քաղաք, իսկ կարճ ժամանակ անց Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաք, որտեղ ապրում են 9 տարի։ Սուխում քաղաքում ծնված Գուրանդան 11 տարեկանում կրկին տեղափոխվում է Վրաստան՝ այս անգամ Թբիլիսի քաղաք։ Չնայած բազմաթիվ տեղափոխություններին, կյանքով լի ու ժպտերես Գուրանդան դժվարությամբ է մտաբերում պատերազմի տարիները և դրա հետևանքով առաջացած դժվարությունները։ «Ես երբեք ինձ բռնի տեղահանված կամ փախստական չեմ զգացել։ Ծնողներս՝ հատկապես մայրս, արել են ամեն ինչ, որ ես ու եղբայրս մեզ վատ չզգանք։ Ունեցել եմ լավ մանկություն, տարբեր խմբակների եմ գնացել ու միշտ ակտիվ եմ եղել»,-ասում է Գուրանդան։ Խոսելով Ծխալտուբոյում տիրող իրավիճակի մասին՝ Գուրանդան նշում է․ «Մարդիկ պետք է պատասխանատվություն ունենան, ուժ գտնեն ու առաջ գնան, ընդունեն և ապրեն իրականությամբ»

Բռնի տեղահանվածների համար պատերազմի հետևանքով առաջացած խնդիրները դժվար է հաղթահարել։ Դժվար է նոր կյանք սկսել սահմանի մյուս կողմում` գիտակցելով, որ ամեն ինչ ստիպված թողել են իրենց երկրում։ Չհիասթափվելու և կյանքը նորից սկսելու համար մեծ ջանքեր են պահանջվում։ Այս մարդկանց մի մասը կարողանում է առաջ գնալ և փոխել իր կյանքը հաջողության հասնելու համար, իսկ մյուսները գրեթե ոչինչ չեն ձեռնարկում՝ սպասելով այն հրաշք օրվան, երբ իրենք կամ իրենց երեխաները կկարողանան վերադառնալ հայրական օջախ։

Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ

HayNews.am
 
Նմանատիպ նորություններ
Հնդկաստանի գյուղերից մեկը վերանվանել է ԱՄՆ նախագահ Թրամփի պատվին
24 Հունիսի 2017 - 10:48
Հնդկաստանի հյուսիսային Հարյանա նահանգում գտնվող Մարորա գյուղը վերանվանվել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի պատվին։ Դա տեղի է ունեցել Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդիի՝ Վաշինգտոն այցից առաջ, գրում է russian.rt.com-ը։

Ֆրանսիայի նախագահը հանդիպել է Առնոլդ Շվարցենեգերի հետ (Լուսանկարներ)
24 Հունիսի 2017 - 10:43
Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հանդիպել է հանրահայտ դերասան և ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի նախկին նահանգապետ Առնոլդ Շվարցենեգերի հետ ու նրա հետ քննարկել էկոլոգիական հարցեր։ Այդ մասին դերասանը պատմել է Instagram-ի իր էջում։

Ավտոտնակում զինամթերք է հայտնաբերել
24 Հունիսի 2017 - 10:35
Ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում 1978 թ. ծնված Հրաչյա Պ.-ից ահազանգ էր ստացվել, որ ավտոտնակում զինամթերք է հայտնաբերել:

խոշոր ավտովթար Գեղարքունիքի մարզում. կողաշրջվել է ՊՆ ավտոբուս
24 Հունիսի 2017 - 10:29
Այսօր՝ հունիսի 24-ին, Գեղարքունիքի մարզում վաղ առավոտյան խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել. կողաշրջվել է Պաշտպանության նախարարության հաշվեկշռում գտնվող ավտոբուսը:

Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին
24 Հունիսի 2017 - 10:22
ՀՀ ԱԻՆ հիդրոմետ ծառայության օդերևութաբանության կենտրոնի պետ Գագիկ Սուրենյանն իր ֆեյսբուքյան էջում ներկայացրել է առաջիկա 5 օրերի եղանակային կանխատեսումը:

Կինը ոստիկանությանն է հանձնել հակատանկային նռնականետ, «ՌԳԴ-5» տիպի 2 նռնակ և 189 փամփուշտ
24 Հունիսի 2017 - 10:17
Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 1-ին վաշտի, 5-րդ գումարտակի և Էրեբունու բաժնի ծառայողների բացատրական աշխատանքների շնորհիվ՝ բաժին է ներկայացել 1965 թ. ծնված Ալվարդ Գ.-ն և կամավոր հանձնել հակատանկային նռնականետ` արկով, «ՌԳԴ-5» տիպի 2 նռնակ՝ պայթուցիչներով, ազդանշանային սարք, տարբեր տրամաչափի 189 փամփուշտ։

Հատուկ ծառայությունները Սաուդյան Արաբիայում կանխել են գլխավոր սրբավայրի վրա ահաբեկչական հարձակումը
24 Հունիսի 2017 - 10:11
Սաուդյան Արաբիայում հատուկ ծառայություններն ուրբաթ կանխել են Մեքքայում Ալ-Հարամ մզկիթի՝ իսլամական աշխարհի գլխավոր սրբավայրի վրա ահաբեկչական հարձակումը: Մահապարտի չեզոքացման գործողության ընթացքում վիրավորվել է հինգ իրավապահ և վեց օտարերկրացի, հայտնում է Al Arabiya-ն: Անվտանգության ուժերը ձերբակալել են հինգ մարդու, ներառյալ՝ մի կնոջ:

Սողանքի հետեւանքով Չինաստանում ավելի քան 100 մարդ ավերակների տակ է մնացել
24 Հունիսի 2017 - 10:04
Չինաստանում ավելի քան 100 մարդ սողանքի հետեւանքով ավերակների տակ է մնացել։ Միջադեպը տեղի է ունեցել երկրի հարավ-արեւմուտքում, Սիչուան գավառի Մաոսյան գյուղում, փոխանցում է «Սինհուա»-ն։

Շունը քշել է արջին
24 Հունիսի 2017 - 09:54
Շունը քշել է գորշ արջին, որը մտել էր ամերիկյան Վաշինգտոն նահանգի Վուդինվիլ քաղաք, հայտնում է Lenta-ն։
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 7437
 
Լրահոս`
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Շունը քշել է արջին
Հասարակություն
 
 
 
 
Թրամփի մեջ ինձ ամենաշատը դուր է գալիս Մելանյան. Բեռլուսկոնի
Միջազգային, Հասարակություն, Քաղաքական